Sırpların Bosna Hersek'te "ithal" askerler için diktiği anıt, mezarlıklar ve ortaya çıkan fotoğraflar paralı askerlerin savaştaki rolünü gözler önüne seriyor.

Bosna Savaşı (1992-1995) konusunda genellikle gündem dışı kalan "ithal savaşçılar" meselesi bir süre önce Vişegrad şehrine, Rus askerleri için anıt dikilmesiyle tekrar gündeme geldi.

"Kardeş Ortodoks" fikrinin getirdiği ideoloji ve para için başta Rusya ve Yunanistan olmak üzere, Ukrayna, Belarus ve Romanya'dan paralı savaşçılar Sırp Cumhuriyeti Ordusu (VRS) ile birlikte Boşnaklara karşı savaşmaya geldi.

Savaşa, Ortodoks olmanın getirdiği ortak misyon güdüsü ile katılan ve Srebrenitsa soykırımı dahil, birçok savaş suçuna karıştıkları tahmin edilen "ithal haçlı kasapları"nın işlenen suçlardaki rolünün bilinenin ötesinde olduğu düşünülüyor.

SREBRENİTSA'DA NE OLDU?
Srebrenitsa'nın, 11 Temmuz 1995'te Ratko Mladic komutasındaki Sırp birlikler tarafından işgal edilmesinin ardından BM bünyesindeki Hollandalı askerlere sığınan sivil Boşnaklar, Sırplara teslim edildi.
Kadın ve çocukların Boşnak askerlerin kontrolündeki bölgeye ulaşmasına izin veren Sırplar, 8 binden fazla Boşnak erkeği ormanlık alanlarda, fabrikalarda ve depolarda katletti. Katledilen Boşnaklar o dönemde toplu mezarlara gömüldü.

Savaşın ardından kayıpları bulmak için başlatılan çalışmalarda, toplu mezarlarda cesetlerine ulaşılan kurbanlar, kimlik tespitinin ardından her yıl 11 Temmuz'da Potoçari Anıt Mezarlığı'nda düzenlenen törenle toprağa veriliyor.

ANIT MEZARDA 6 BİN 575 KİŞİ VAR
Kurbanlar, öğleyin kılınacak cenaze namazının ardından toprağa verilecek. Bu yılki törenin ardından Potoçari Anıt Mezarlığı'nda defnedilenlerin sayısı 6 bin 575'e yükselecek.

MEZAR TAŞLARI ÜZERİNDE "RUS GÖNÜLLÜ ASKERİ" YAZIYOR
Savaşın ardından, Sırpların çoğunlukta olduğu Vişegrad şehri ve Saraybosna yakınındaki Donji Miljevici'de ölen Ruslar adına mezarlıkların oluşturulması Rusların savaştaki payının bir kanıtı olarak değerlendiriliyor.

Mezar taşları üzerinde "Rus gönüllü askeri" ibaresi yer alırken, aynı taşlar üzerinde mezarda yatanlar için Rusça övgü içeren ifadeler bulunuyor.

Vişegrad'daki anıtın üzerindeki "Sırp Cumhuriyeti için mücadele veren gönüllü Ortodoks Rus askeri kardeşlerimiz anısına" ibaresi yer alıyor.

YUNAN ASKERLERİN SREBRENİTSA'DAKİ FOTOĞRAFLARI
Anıt ve mezarlıklar dışında, Rus ve Yunan savaşçıların farklı cephelerde Sırp askeriyle savaş sırasında çektirdikleri fotoğraflar da tarihi arşivlerdeki yerini koruyor.

Srebrenitsa soykırımının gerçekleştirildiği 11 Temmuz günü Sırp birliklerin şehre girdiği an "Yunan Gönüllü Muhafızları" ile çekildikleri fotoğraflar, bu savaşçıların da soykırıma dahil olmuş olabileceği ihtimalini akıllara getiriyor.

"BAYRAKLARINI SREBRENİTSA'DAKİ KİLİSEYE ASTILAR"
Saraybosna Üniversitesi bünyesinde yer alan İnsanlığa ve Uluslararası Hukuka Karşı İşlenmiş Suçlar Araştırma Enstitüsünde görevli araştırmacı yazar Muamer Dzananovic, konuyla ilgili AA muhabirine değerlendirmelerde bulundu.

Birleşmiş Milletler (BM) Barış Gücünün Srebrenitsa'daki "Güvenli bölge"den çekilmesinden sonra buraya Yunan ve Sırp askerlerinin geldiğini anımsatan Dzananovic, "Yunan ve Sırp askerleri, Yunanistan, Sırbistan ve Bizans bayraklarını Srebrenitsa'daki kiliseye astı." dedi.

"ANIT AÇARAK BUNU KABUL ETTİLER"
Bosna Savaşı üzerine yaptığı araştırmalar ve belgeselleriyle bilinen yönetmen ve yazar Avdo Huseinovic de yakın zamana kadar paralı asker ve gönüllülerin bu savaşa dahil olmasının "saklı bir hikaye" olduğunu dile getirerek, "Anıt açmak ve bu savaşçılar için her yıl anma töreni düzenlemek bu insanların Bosna Savaşı'nda gerçekten önemli rol oynadığını gösteriyor." değerlendirmesinde bulundu.

CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN TEPKİ GÖSTERMİŞTİ
Recep Tayyip Erdoğan ise, bu yaşananların ışığında Tıp Bayramı nedeniyle yaptığı konuşmada Hollanda'nın Türk Bakanlara uyguladığı tavırlara sert tepki göstererek; "Hollanda'yı ve Hollandalıları Srebrnitsa katliamından tanırız. Onların karakterinin, cibiliyetinin ne kadar bozuk olduğunu 8 bin Boşnak'ı orada nasıl katlettiklerinden tanırız. Kimse bize medeniyet dersi vermesin. Bu milletin alnı aktır ama onların alnı kapkaradır." diye seslenmişti..