İRAN HORASANI VAR BİR DE ERZURUM'UN HORASANI

Kars - Erzurum yolu üzerinde yer alan Pasinler, Köprüköy'den geçip Horasan'a gidilir.

Horasan ilçesi Erzurum ilimize bağlı 21 ilçesinden biridir. İl merkezine yaklaşık 86 km uzaklıktadır. İlçeye gitmek için şehir merkezinden kalkan dolmuşlarla ulaşılabilir.

Günlük beeldiye otobüsü de hizmet vermektedir. Bundan dolayı memur ve öğretmenlerin bir kısmı ilçeye günlük gidiş geliş yapmaktadır.

Horasan ilçemiz Doğu ile batıyı ayıran eski ipek yolu üzerinde bulunur. Burada birçok kavşağın kesiştiği yerdir. Geçmişi milattan önce 4 binlere dayanır. Burada birçok medeniyet varlığını sürdürmüştür. Bu medeniyetler arkalarında birçok tarihi yapı bırakmışlardır.

Bilindiği üzere 1071 Malazgirt zaferi ile birlikte ülkemize türk akınları buraya akmaya başlamıştır. İran’ın Horasan bölgesindeki Türkler de buraya yerleştirilmiştir. Burası ismi Üskühat’tır. Daha sonra Horasan Türkleri yerleşince burası Horasan ismini almıştır.

Bu ilçemiz diğer Erzurum ilçeleri gibi Rus işgaline uğramıştır. 1918 tarihinde Kazım Kara Bekir komutasında burayı ülkemizin sınırlarına katmıştır.

1940 yıllında Nahiye konumuna getirilip bugünkü yerine taşınmıştır. 4 Aralık 1953 yıllında ise çıkan bir kanunla ilçe olma statüsüne kavuşmuştur.

 

Tarihi Urartular dönemine kadar geriye giden Horasan Aras nehrinin kenarında kurulmuştur. İlçenin toprakları genel olarak Aras nehri boyunca uzanan geniş düzlüklerle, kuzey ve güneyden çevrili tatlı eğimli çıplak geniş sırtlardan meydana gelmiştir.
Yöre insanının geçim kaynağı yoğunlukla tarım ve hayvancılık alanlarında belirginleşmektedir. İlçede tarımsal kazanımlar daha çok Aras nehrinin sulama imkanlarından yararlanılarak yapılmaktadır. Bu çerçevede buğday ve diğer tarım ürünleri üretimi dikkat çekmektedir. Hayvancılık genel olarak köylerde ve dağlık kesimlerde yapılmaktadır. İklim özellikleri bakımından Erzurum merkezinden az bir farkla da olsa karasal iklim özellikleri egemendir. İlçenin bazı bölgeleri ilkbahar zamanında bolca yağış almaktadır.
Horasan Erenleri kültürüyle oldukça köklü bir bağa sahip olan Horasan’da Kars - Ağrı ile birleşme noktasında oluşu ile Doğu’ya dair kaynaşmış ve engin bir kültürel birikime sahiptir.

Horasan’da Tarihi ve Doğal Mekanlar Başlıca Şöyledir;
İlçede birçok tarihi yapı bulunmaktadır. Fakat yakın tarihte 1983 yılında meydana gelen deprem sonucunda çoğu hasar görüp yıkılmıştır.
Başlıcaları; Güreşken Baba, Hasan Dede, Horasan Baba, Huykesen Baba, Karaşeyh, Kuzuçam Baba, Eskici Baba, Sanamer-Hacı Ahmet baba, Veli Baba, Postlu Baba, Şeyh Ocağı, Kubbeli gibi ziyaret makam ve mekanları bulunmaktadır. Ayrıca ilçenin Yazılıtaş köyü yakınlarında yer alan Urartu Kitabesi’nden de söz etmek gerekir.
Aras Nehri, Zars Çayı ve Serküllü Çayı gibi önemli akarsular Horasandan geçer.

Erzurum Horasan Kaymakamlığı tarafından modernizasyonu yapılarak hizmete geçirilen Hızırilyas Kaplıcaları ziyaretçilerini bekliyor.

Horasan'ın Hızırilyas köyünde bulunan ve modernize edilerek hizmete giren kaplıca suyunun birçok hastalığa şifa olduğu belirtiliyor. Kaplıcada iki havuz bulunuyor. Erkek ve bayanlar için yapılan havuzlar 8 metre uzunluk ve 4 metre genişliğe sahip. Horasan Kaymakamlığı'nın hizmete açtığı kaplıca, 58 derecedeki su sıcaklığı ve içinde bulundurduğu mineraller sayesinde şifa kaynağı olarak değerlendiriliyor.

Toplam 86 köyü bulunmaktadır. Ayrıca ilçemizde önemli Akarsuları bulunur. Bunlar Aras Nehri, Zars Çayı ve Serküllü Çayıdır.

 Erzurum'da merkez ilçeler Yakutiye, Palandöken ve Aziziye'nin dışında nüfusun yoğun olarak bulunduğu ilçeler sıralamasında başı Horasan çekiyor. 40 bin 143 kişilik nüfusuyla Aziziye'nin hemen ardından Erzurum'un en büyük ilçesi olan Horasan'ı ise, hemen peşi sıra Oltu izliyor.

İŞTE İLÇELERİN NÜFUS YOĞUNLUĞU SIRALAMASI

Türkiye İstatistik Kurumu'nun Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) verileri doğrultusunda yapılan sıralamaya göre; Erzurum'un ilçe nüfus yoğunluğu sıralaması şöyle oluşuyor:
Yakutiye (Merkez İlçe): 191 bin 863... Palandöken (Merkez İlçe): 168 bin 430... Aziziye (Merkez İlçe) 57 bin 92... Horasan (İlçe): 40 bin 143... Oltu (İlçe): 31 bin 56... Pasinler (İlçe): 29 bin 853... Karayazı (İlçe) 28 bin 792... Hınıs (İlçe): 26 bin 832... Tekman (İlçe) 26 bin 248... Karaçoban: (İlçe) 23 bin 534... Aşkale (İlçe) 23 bin 449... Şenkaya (İlçe) 18 bin 438... Çat (İlçe): 17 bin 578... Köprüköy (İlçe) 16 bin 344... İspir (İlçe) 15 bin 184... Tortum (İlçe) 15 bin 173... Narman (İlçe) 13 bin 774... Uzundere (İlçe): 7 bin 776... Olur (İlçe): 6 bin 510... Pazaryolu (İlçe) 3 bin 952...
Erzurum'un ilçelerinin nüfus yoğunluğuna göre sıralaması böyle şekillenirken, dikkat çeken önemli bir başka ayrıntı ise, merkez ilçelerin dışında kalan tüm ilçelerin geçtiğimiz yıl nüfus kaybı yaşadıkları... Erzurum'da bu tablo hemen her yıl aynı olurken, rakamlar, ilçelerden merkez ilçelere doğru göç hareketinin olduğunu ve bu yüzden merkez ilçelerin nüfusunda sürekli artış görüleceği belirtiliyor.

HORASAN İLÇESİ KÖYLERİ

Ağıllı Köyü
Akçaboncuk
Akçataş Köyü
Akçatoprak Köyü
Aktaşlar Köyü
Alagöz Köyü
Aliceyrek Köyü
Aras-Velibaba Köyü
Ardı Köyü
Arpaçayır Köyü
Aşağı Çamlıkale Köyü
Aşağı Horumköyü Mezrası
Aşağı Kızılca Köyü
Aşağı Tahir Hoca Köyü
Aşağıbademözü
Aşağıçamlıkale
Azapköy Köyü
Bahçe Köyü
Bulgurlu Köyü
Çamlıkale Köyü
Çamurlu Köyü
Çayırdüzü Köyü
Çiftlik Köyü
Çığılkom
Dağbaşı Köyü
Danişment Köyü
Değirmenler Köyü
Dellalhanı
Dikili Köyü
Döllek Köyü
Dönertaş Köyü
Eğertaşlar Köyü
Gerek Köyü
Gündeğer Köyü
Hacıahmet Köyü
Hacıhalil Köyü
Harçlı Köyü
Hasanbey Köyü
Haydarlı Köyü
Hızırilyas Köyü
İğdeli Köyü
Iğırbığır Köyü
İncesu Köyü
Kadıcelal Köyü
Kalender Köyü
Karabıyık Köyü
Karacaören Köyü
Karaçuha Köyü
Karapınar Köyü
Kaynarca Köyü
Kemerli Köyü
Kepenek Köyü
Kırık Köyü
Kırkdikme Köyü
Kırkgözeler Köyü
Kırklar Köyü
Kızlarkale Köyü
Küçükkonak Köyü
Kükürtlü Köyü
Masra Köyü
Mollaahmet Köyü
Mollamelik Köyü
Muratbağı Köyü
Okçular Köyü
Pınarlı Köyü
Pirali Köyü
Pirhasan Köyü
Saclık Köyü
Sağlıkocağı
Sekman Köyü
Şenyusuf Köyü
Tavşancık Köyü
Teknecik Köyü
Yarboğaz Köyü
Yaylacık Köyü
Yazılıtaş Köyü
Yeşildere Köyü
Yeşilöz Köyü
Yıldıran Köyü
Yıldızlı
Yörükatlı Köyü
Yukarı Horum Köyü
Yukarı Tahir Hoca Köyü
Yukarıbademözü Köyü
Yukarıçamlıkale Köyü
Yüzören Köyü